Jak inwestować w sztukę nowoczesną w Polsce? Kompletny przewodnik

Witaj w świecie aukcji sztuki nowoczesnej w Polsce! Ten kompleksowy przewodnik został stworzony, aby krok po kroku przeprowadzić Cię przez meandry polskiego rynku sztuki, niezależnie od tego, czy rozważasz zakup pierwszego dzieła dla przyjemności, czy planujesz świadomą inwestycję. Poznaj zasady, kluczowych graczy i praktyczne wskazówki, które pozwolą Ci podjąć najlepsze decyzje. Świat sztuki nowoczesnej w Polsce przeżywa prawdziwy rozkwit, przyciągając coraz więcej osób zarówno doświadczonych kolekcjonerów, jak i tych, którzy dopiero stawiają swoje pierwsze kroki. To fascynująca przestrzeń, która oferuje nie tylko estetyczne doznania, ale także realne możliwości inwestycyjne. Z mojej perspektywy, świadome wejście w ten świat to klucz do sukcesu i satysfakcji.

Dlaczego polski rynek sztuki przeżywa renesans i co to oznacza dla Ciebie?

Polski rynek sztuki odnotowuje w ostatnich latach dynamiczny wzrost, co czyni go niezwykle atrakcyjnym dla potencjalnych kolekcjonerów i inwestorów. W 2025 roku całkowity obrót na aukcjach wyniósł imponujące 427 milionów złotych, a zorganizowano aż 568 aukcji, na których wystawiono ponad 50 tysięcy obiektów. Ten renesans oznacza dla Ciebie, jako osoby zainteresowanej sztuką, przede wszystkim większą dostępność dzieł, ogromną różnorodność oferty oraz realny potencjał wzrostu wartości zakupionych obiektów. To doskonały moment, aby zacząć budować swoją kolekcję lub dywersyfikować portfel inwestycyjny.

Sztuka nowoczesna a współczesna: kluczowe różnice, które musisz znać przed pierwszą licytacją

Zanim zanurzysz się w katalogi aukcyjne, warto zrozumieć podstawowe rozróżnienie między sztuką nowoczesną a współczesną, zwłaszcza w kontekście polskiego rynku. W uproszczeniu, sztuka nowoczesna zazwyczaj odnosi się do dzieł powstałych od końca XIX wieku do około połowy XX wieku, charakteryzujących się innowacyjnością i zerwaniem z tradycją. Sztuka współczesna natomiast obejmuje prace powstałe po 1945 roku, często eksperymentujące z nowymi mediami i koncepcjami. Na polskim rynku aukcyjnym wyraźnie rozróżnia się te segmenty, a także popularną "Młodą Sztukę", o której opowiem później. Zrozumienie tych podziałów pomoże Ci świadomie poruszać się po ofertach i precyzyjniej określić swoje zainteresowania.

Inwestycja czy pasja? Określ swój cel, zanim zaczniesz przeglądać katalogi

Moje doświadczenie pokazuje, że kluczem do udanej przygody ze sztuką jest jasne określenie własnych celów. Czy chcesz kupować sztukę przede wszystkim dla przyjemności estetycznej i wzbogacenia przestrzeni życiowej? A może traktujesz to jako długoterminową inwestycję, licząc na wzrost wartości dzieł? Wielu kolekcjonerów łączy obie te motywacje, co jest moim zdaniem optymalnym podejściem. Twój cel będzie miał bezpośredni wpływ na strategię wyboru dzieł, artystów, a nawet domów aukcyjnych. Jeśli priorytetem jest inwestycja, skupisz się na artystach o ugruntowanej pozycji i udokumentowanej historii wzrostu cen. Jeśli pasja, możesz pozwolić sobie na większą swobodę i eksperymentowanie z mniej znanymi twórcami.

Pierwsze kroki na aukcji: przewodnik dla początkujących

Pierwsze kroki w świecie aukcji mogą wydawać się skomplikowane i nieco onieśmielające. Mnogość zasad, terminów i procedur potrafi przyprawić o zawrót głowy. Jednak zapewniam Cię, że z odpowiednią wiedzą i przygotowaniem, uczestnictwo w licytacjach staje się proste i ekscytujące. Pozwól, że przeprowadzę Cię przez najważniejsze aspekty.

Stacjonarnie, online, a może przez telefon? Wybierz formę licytacji idealną dla siebie

Współczesny rynek aukcyjny oferuje wiele elastycznych form uczestnictwa, dzięki czemu każdy może znaleźć opcję dopasowaną do swoich preferencji. Oto najpopularniejsze z nich:

• Licytacja stacjonarna: To klasyczna forma, gdzie osobiście stawiasz się w domu aukcyjnym i podnosisz tabliczkę z numerem. Jej zaletą jest możliwość poczucia atmosfery aukcji i bezpośredniego kontaktu z dziełami. Wadą może być konieczność dojazdu i presja czasu.
• Licytacja online: Dzięki platformom takim jak OneBid, możesz licytować na żywo z dowolnego miejsca na świecie. To niezwykle wygodna opcja, która demokratyzuje dostęp do sztuki. Wymaga jednak stabilnego połączenia internetowego i szybkiej reakcji.
• Licytacja telefoniczna: Jeśli nie możesz być obecny, ale chcesz aktywnie uczestniczyć, dom aukcyjny może zapewnić Ci kontakt telefoniczny z pracownikiem, który będzie licytował w Twoim imieniu. To dobra opcja, gdy chcesz mieć wpływ na przebieg licytacji, ale nie możesz być fizycznie obecny.
• Zlecenie z limitem (absentee bid): Możesz złożyć pisemne zlecenie z maksymalną kwotą, jaką jesteś w stanie zapłacić. Dom aukcyjny będzie licytował w Twoim imieniu, starając się kupić dzieło jak najtaniej, ale nie przekraczając Twojego limitu. To idealne rozwiązanie dla osób, które nie mogą śledzić aukcji na żywo.

Słownik pojęć, który musisz opanować: cena wywoławcza, estymacja, cena młotkowa i opłata aukcyjna

Zrozumienie kluczowej terminologii aukcyjnej to podstawa, aby uniknąć nieporozumień i świadomie uczestniczyć w licytacjach. Oto najważniejsze pojęcia:

Estymacja

To szacunkowa wartość rynkowa dzieła, podawana przez dom aukcyjny w formie widełek (np. 10 000 15 000 zł). Jest to prognoza, która pomaga zorientować się w wartości obiektu, ale nie jest wiążąca.

Cena wywoławcza

To cena, od której rozpoczyna się licytacja danego dzieła. Jest ona zawsze niższa lub równa dolnej granicy estymacji.

Cena rezerwowa

Jest to poufna, minimalna cena, za którą właściciel dzieła zgodził się je sprzedać. Jeśli licytacja nie osiągnie ceny rezerwowej, dzieło nie zostanie sprzedane, nawet jeśli padnie najwyższa oferta.

Cena młotkowa

To kwota, za którą dzieło zostało wylicytowane. Jest to ostatnia oferta zaakceptowana przez licytatora, zanim uderzy młotkiem.

Opłata aukcyjna

Jest to prowizja domu aukcyjnego, którą kupujący musi doliczyć do ceny młotkowej. W Polsce standardowo wynosi ona 18-20%. Pamiętaj, że cena końcowa, którą zapłacisz, to zawsze suma ceny młotkowej i opłaty aukcyjnej.

Jak czytać katalog aukcyjny, by znaleźć prawdziwe perełki?

Katalog aukcyjny to Twoja biblia przed licytacją. Należy go czytać ze szczególną uwagą, ponieważ zawiera wszystkie kluczowe informacje o dziele. Zwróć uwagę na dane o artyście (biografia, wykształcenie, osiągnięcia), tytule dzieła, technice wykonania (np. olej na płótnie, akryl, rzeźba), wymiarach oraz roku powstania. Niezwykle ważna jest również proweniencja, czyli historia własności dzieła im bardziej udokumentowana, tym lepiej. Sprawdź, czy dzieło było wcześniej wystawiane (w jakich galeriach, na jakich wystawach) lub publikowane w katalogach czy monografiach. Te szczegóły mogą znacząco wpłynąć na wartość i autentyczność obiektu.

Proces rejestracji i weryfikacji: co przygotować przed dniem aukcji?

Aby móc uczestniczyć w licytacji, musisz przejść proces rejestracji i weryfikacji. Jest to standardowa procedura mająca na celu zapewnienie bezpieczeństwa transakcji. Oto, jak to zazwyczaj wygląda:

1. Wybierz dom aukcyjny i aukcję: Zdecyduj, w której aukcji chcesz wziąć udział.
2. Wypełnij formularz rejestracyjny: Na stronie internetowej domu aukcyjnego lub osobiście w placówce znajdziesz formularz zgłoszeniowy.
3. Podaj dane osobowe: Zazwyczaj wymagane są imię, nazwisko, adres, numer telefonu, adres e-mail. W przypadku firm, dane rejestrowe.
4. Przedstaw dokument tożsamości: Przy licytacjach stacjonarnych lub telefonicznych często wymagany jest dowód osobisty. Przy rejestracji online może być konieczne przesłanie skanu lub zdjęcia dokumentu.
5. Akceptacja regulaminu: Zapoznaj się i zaakceptuj regulamin aukcji.
6. Ustalenie limitu kredytowego (opcjonalnie): W przypadku chęci licytowania bardzo drogich dzieł, dom aukcyjny może poprosić o referencje bankowe lub wpłatę wadium.
7. Odbierz numer licytacyjny: Po pomyślnej weryfikacji otrzymasz swój numer, który będzie Cię identyfikował podczas aukcji.

Gdzie szukać i kupować sztukę nowoczesną w Polsce

Polski rynek sztuki nowoczesnej oferuje szeroki wachlarz możliwości zakupu, od renomowanych domów aukcyjnych po dynamicznie rozwijające się platformy online. Wybór odpowiedniego miejsca zależy od Twoich preferencji, budżetu i celów. Pozwól, że przedstawię Ci najważniejszych graczy i kanały dystrybucji.

Giganci polskiego rynku: Desa Unicum, Polswiss Art, Sopocki Dom Aukcyjny co oferują?

Na czele polskiego rynku aukcyjnego stoją trzy główne instytucje, które dominują pod względem obrotów i prestiżu:

• Desa Unicum: Bezsprzeczny lider, który w 2025 roku odnotował obrót przekraczający 220 milionów złotych. Oferuje szeroki przekrój sztuki dawnej, nowoczesnej i współczesnej, często z dziełami najwyższej klasy. Ich aukcje są wydarzeniami o dużej randze.
• Polswiss Art: Drugi co do wielkości dom aukcyjny, z obrotem ponad 80 milionów złotych w 2025 roku. Znany z wysokiej jakości oferty, często specjalizuje się w klasykach polskiej sztuki.
• Sopocki Dom Aukcyjny: Dynamicznie rozwijający się gracz, z obrotem 44 milionów złotych w 2025 roku. Oferuje zróżnicowaną sztukę, często z naciskiem na twórców związanych z regionem Pomorza, ale nie tylko.

Warto również zwrócić uwagę na innych ważnych graczy, takich jak Art in House, Agra-Art czy Rempex, które również regularnie organizują ciekawe aukcje i posiadają swoją specyfikę oferty. Każdy z nich ma swój unikalny profil, dlatego warto zapoznać się z ich katalogami i wybrać ten, który najlepiej odpowiada Twoim poszukiwaniom.

Agregatory aukcji online: siła platform takich jak OneBid i Artinfo

Digitalizacja w znaczący sposób zmieniła rynek sztuki, czyniąc go bardziej dostępnym dla szerszej publiczności. Platformy takie jak OneBid czy Artinfo pełnią rolę agregatorów, zbierając w jednym miejscu oferty z wielu domów aukcyjnych. Dzięki nim możesz przeglądać tysiące obiektów, porównywać ceny i licytować na żywo przez internet, bez konieczności fizycznej obecności. To ogromne ułatwienie, które pozwala oszczędzić czas i dotrzeć do dzieł, które w innym wypadku mogłyby umknąć Twojej uwadze. Osobiście uważam, że to doskonałe narzędzie dla każdego, kto chce efektywnie poruszać się po rynku.

Aukcje "Młodej Sztuki": szansa na tani start czy ryzykowna gra?

Segment "Młodej Sztuki" to prace młodych, często świeżo upieczonych absolwentów Akademii Sztuk Pięknych. Jest to niezwykle popularny i dostępny cenowo segment, gdzie ceny wywoławcze często zaczynają się już od 500-1000 złotych. Dla początkujących kolekcjonerów to świetna okazja, aby wejść w świat sztuki bez dużego obciążenia finansowego. Pamiętaj jednak, że inwestowanie w "Młodą Sztukę" wiąże się z większym ryzykiem. Nie wszyscy młodzi artyści osiągną sukces i wzrost wartości ich dzieł nie jest gwarantowany. Mimo to, jest to fascynująca przestrzeń do odkrywania nowych talentów i budowania kolekcji o unikalnym charakterze.

Na co zwrócić uwagę, wybierając dom aukcyjny? (proweniencja, certyfikaty autentyczności)

Wybór odpowiedniego domu aukcyjnego jest kluczowy dla bezpieczeństwa i satysfakcji z zakupu. Oto czynniki, na które zawsze zwracam uwagę:

• Wiarygodność i reputacja: Sprawdź historię domu aukcyjnego, opinie innych klientów i jego pozycję na rynku. Renomowane instytucje to gwarancja profesjonalizmu.
• Transparentność: Dobry dom aukcyjny powinien jasno przedstawiać wszystkie koszty, regulamin licytacji oraz stan zachowania dzieł.
• Dbałość o proweniencję: Upewnij się, że dom aukcyjny starannie dokumentuje historię własności dzieł, co jest kluczowe dla ich autentyczności i wartości.
• Certyfikaty autentyczności: Zawsze upewnij się, że dom aukcyjny wydaje certyfikaty autentyczności dla sprzedawanych dzieł. To najważniejszy dokument potwierdzający oryginalność.
• Ekspertyza: Sprawdź, czy dom aukcyjny zatrudnia doświadczonych ekspertów i historyków sztuki, którzy są w stanie rzetelnie ocenić oferowane obiekty.

Jak licytować mądrze i unikać kosztownych błędów?

Licytacja to nie tylko kwestia pieniędzy, ale także strategii, cierpliwości i kontroli emocji. Aby licytować mądrze i uniknąć kosztownych błędów, warto przyswoić sobie kilka sprawdzonych zasad. Pamiętaj, że sztuka to inwestycja, która wymaga przemyślanych decyzji.

Oglądanie obiektów przed aukcją: dlaczego nigdy nie powinieneś tego pomijać?

Zawsze, ale to zawsze, staraj się osobiście obejrzeć dzieło sztuki przed aukcją. Zdjęcia w katalogu, nawet te najlepszej jakości, nigdy nie oddadzą pełnego stanu, faktury, detali czy kolorystyki obiektu. Na żywo możesz ocenić kondycję pracy, dostrzec ewentualne uszkodzenia, retusze czy po prostu poczuć jej energię. Osobiste oględziny pozwalają uniknąć rozczarowań po zakupie i dają pewność, że wiesz, co kupujesz. To absolutna podstawa dla każdego poważnego kolekcjonera.

Ustalanie własnego limitu: jak nie dać się ponieść emocjom na sali aukcyjnej?

Jednym z największych wrogów rozsądnego licytowania są emocje. Atmosfera aukcji, rywalizacja z innymi licytującymi, a nawet chęć posiadania konkretnego dzieła za wszelką cenę, mogą skłonić Cię do podjęcia impulsywnych decyzji. Dlatego zawsze przed aukcją ustal swój maksymalny limit cenowy kwotę, której absolutnie nie przekroczysz. Trzymaj się tego limitu konsekwentnie. Pamiętaj, że do ceny młotkowej musisz doliczyć opłatę aukcyjną, więc Twój limit powinien uwzględniać już tę prowizję. Dyscyplina finansowa to klucz do uniknięcia przepłacenia.

Strategie licytacji: kiedy włączyć się do gry i kiedy odpuścić?

Nie ma jednej uniwersalnej strategii licytacji, ale istnieją pewne ogólne zasady, które mogą Ci pomóc. Niektórzy wolą włączyć się do gry od razu, szybkim podbijaniem odstraszając konkurencję. Inni wolą czekać do ostatniej chwili, by zaskoczyć rywali. Moja rada? Obserwuj. Zwracaj uwagę na to, kto licytuje, jak szybko podbija i czy wydaje się zdeterminowany. Czasem warto odpuścić, gdy cena szybko rośnie i przekracza Twój limit, zamiast dać się wciągnąć w wojnę licytacyjną. Pamiętaj, że zawsze będą inne okazje, a sztuka to inwestycja długoterminowa.

Zlecenie z limitem (absentee bid) jako bezpieczna alternatywa dla licytacji na żywo

Jeśli nie czujesz się komfortowo z licytowaniem na żywo, obawiasz się emocji lub po prostu nie możesz uczestniczyć w aukcji, zlecenie z limitem (absentee bid) jest doskonałą alternatywą. Polega ono na złożeniu pisemnego lub elektronicznego zlecenia w domu aukcyjnym, wskazując maksymalną kwotę, jaką jesteś w stanie zapłacić za dane dzieło. Pracownik domu aukcyjnego będzie licytował w Twoim imieniu, starając się kupić obiekt jak najtaniej, ale nigdy nie przekraczając Twojego ustalonego limitu. To bezpieczna i wygodna opcja, która pozwala Ci uczestniczyć w aukcji bez presji i konieczności śledzenia jej na bieżąco.

Sztuka jako inwestycja: na kogo warto postawić na polskim rynku?

Sztuka nowoczesna może być niezwykle wartościową inwestycją, która nie tylko cieszy oko, ale także przynosi realne zyski. Jednak, jak każda inwestycja, wymaga wiedzy, świadomego wyboru i zrozumienia rynku. Nie każdy artysta gwarantuje wzrost wartości, dlatego warto wiedzieć, na kogo postawić, aby zwiększyć swoje szanse na sukces.

Klasycy sztuki współczesnej: Wojciech Fangor, Magdalena Abakanowicz, Tadeusz Kantor dlaczego ich prace wciąż zyskują na wartości?

Na polskim rynku sztuki współczesnej istnieje grupa artystów, których prace od lat osiągają wysokie ceny i są uważane za stabilną i perspektywiczną inwestycję. Są to prawdziwi klasycy, których twórczość jest doceniana zarówno w kraju, jak i za granicą:

• Wojciech Fangor: Jeden z najwybitniejszych przedstawicieli op-artu. Jego ikoniczne koła i fale kolorystyczne są niezwykle poszukiwane. Przykładem jest sprzedaż obrazu "SU 11" za rekordowe 1,92 miliona złotych. Dzieła Fangora to pewna inwestycja ze względu na ich rozpoznawalność i znaczenie w historii sztuki.
• Magdalena Abakanowicz: Światowej sławy rzeźbiarka, znana z monumentalnych abakanów i figur ludzkich. Jej prace, charakteryzujące się unikalną formą i głębokim przesłaniem, są bardzo cenione i osiągają wysokie ceny na międzynarodowych aukcjach.
• Tadeusz Kantor: Wybitny reżyser teatralny, malarz i twórca happeningów. Jego malarstwo, często związane z ideami Teatru Cricot 2, jest niezwykle oryginalne i poszukiwane przez kolekcjonerów.
• Igor Mitoraj: Jego rzeźba "Tindaro" została sprzedana za 6,84 miliona złotych, co świadczy o ogromnym zapotrzebowaniu na jego prace, charakteryzujące się klasyczną formą i współczesnym wyrazem.
• Roman Opałka: Jego konceptualne malarstwo, polegające na zapisywaniu kolejnych liczb, osiągało ceny ponad 4 miliony złotych. To dowód na to, że sztuka konceptualna również może być niezwykle wartościową inwestycją.

Dzieła tych artystów są cenione ze względu na ich historyczne znaczenie, innowacyjność, rozpoznawalność stylu oraz udokumentowaną obecność w najważniejszych kolekcjach i muzeach.

Wschodzące gwiazdy i "Młoda Sztuka": jak rozpoznać potencjał inwestycyjny?

Inwestowanie w wschodzące gwiazdy i "Młodą Sztukę" to bardziej ryzykowna, ale potencjalnie bardzo zyskowna strategia. Kluczem jest umiejętność rozpoznania prawdziwego talentu i potencjału. Na co zwracać uwagę? Przede wszystkim na wykształcenie artysty (renomowane akademie), nagrody i wyróżnienia w prestiżowych konkursach, udział w wystawach indywidualnych i zbiorowych (zwłaszcza w dobrych galeriach), recenzje krytyków sztuki oraz konsekwencję i oryginalność w twórczości. Obserwuj, czy artysta rozwija swój styl, czy jego prace są spójne i czy buduje swoją pozycję na rynku. To wymaga czasu i zaangażowania, ale może przynieść satysfakcjonujące rezultaty.

Dywersyfikacja kolekcji: dlaczego nie warto stawiać wszystkiego na jedno nazwisko?

Podobnie jak w przypadku innych inwestycji, w sztuce również kluczowa jest dywersyfikacja. Nie warto stawiać wszystkich swoich środków na dzieła jednego artysty, nawet jeśli jest on uznanym klasykiem. Rozłożenie ryzyka poprzez zakup prac różnych artystów, z różnych okresów, w różnych technikach i o zróżnicowanej tematyce, zwiększa bezpieczeństwo Twojej inwestycji. Dzięki temu, nawet jeśli wartość dzieł jednego twórcy spadnie, inne mogą zrekompensować te straty. Dywersyfikacja pozwala również na zbudowanie ciekawszej i bardziej zróżnicowanej kolekcji, która będzie odzwierciedlać szersze spektrum Twoich zainteresowań.

Po wygranej aukcji: formalności, o których musisz wiedzieć

Gratulacje! Wygrałeś aukcję i stałeś się właścicielem wymarzonego dzieła sztuki. To jednak dopiero początek. Po licytacji czeka Cię szereg ważnych formalności, o których musisz wiedzieć, aby cała transakcja przebiegła sprawnie i bezproblemowo.

Płatność i odbiór dzieła: jakie masz terminy i możliwości?

Standardowo, po wygranej aukcji masz kilka dni (zazwyczaj od 3 do 7 dni roboczych) na uregulowanie płatności za wylicytowane dzieło. Domy aukcyjne akceptują różne formy płatności, takie jak przelew bankowy, karta płatnicza, a czasem nawet gotówka (do pewnej kwoty). Po zaksięgowaniu płatności możesz odebrać dzieło osobiście w siedzibie domu aukcyjnego lub zlecić jego wysyłkę. W przypadku wysyłki, upewnij się, że dzieło zostanie odpowiednio zabezpieczone i ubezpieczone, zwłaszcza jeśli jest wartościowe lub delikatne.

Podatki od zakupu i sprzedaży sztuki: kiedy musisz zapłacić PCC i jak uniknąć PIT?

Kwestie podatkowe są ważnym elementem zakupu i sprzedaży dzieł sztuki. W Polsce, jeśli kupujesz dzieło sztuki jako osoba fizyczna, a jego wartość przekracza 1000 zł, transakcja podlega podatkowi od czynności cywilnoprawnych (PCC) w wysokości 2%. Często jednak domy aukcyjne wliczają ten podatek w swoje usługi, więc warto to sprawdzić w regulaminie. Co do sprzedaży, to kluczowa informacja dla inwestorów: Zgodnie z polskim prawem, sprzedaż dzieła sztuki przez osobę fizyczną po upływie sześciu miesięcy od końca miesiąca, w którym nastąpiło nabycie, jest zwolniona z podatku dochodowego (PIT). To ważna informacja dla inwestorów planujących długoterminowe lokowanie kapitału w sztukę.

Certyfikat autentyczności: najważniejszy dokument w Twojej kolekcji

Certyfikat autentyczności to absolutnie kluczowy dokument, który potwierdza oryginalność i pochodzenie dzieła sztuki. Jest to "dowód osobisty" Twojego nabytku. Powinien zawierać dane artysty, tytuł dzieła, technikę, wymiary, rok powstania oraz pieczęć i podpis domu aukcyjnego lub eksperta. Zawsze upewnij się, że otrzymujesz certyfikat autentyczności i przechowuj go w bezpiecznym miejscu. Bez tego dokumentu, w przyszłości możesz mieć problem z udowodnieniem oryginalności dzieła, co znacząco obniży jego wartość rynkową.

Przeczytaj również: Galeria sztuki nowoczesnej: jak ją zrozumieć i gdzie zobaczyć w Polsce?

Transport i ubezpieczenie dzieł sztuki: jak bezpiecznie dostarczyć swój nowy nabytek do domu?

Bezpieczny transport i odpowiednie ubezpieczenie to ostatnie, ale nie mniej ważne kroki po zakupie dzieła sztuki. W przypadku wartościowych lub delikatnych obiektów, zdecydowanie polecam skorzystanie z usług specjalistycznych firm transportowych, które mają doświadczenie w przewożeniu dzieł sztuki. Dysponują one odpowiednimi opakowaniami, klimatyzowanymi pojazdami i wykwalifikowanym personelem. Zawsze upewnij się, że dzieło jest odpowiednio ubezpieczone na czas transportu, od momentu opuszczenia domu aukcyjnego aż do momentu dostarczenia do Twojego domu. To daje spokój ducha i chroni Twoją inwestycję przed nieprzewidzianymi zdarzeniami.